Mainframe Operating Systems

z/OS: IBM’in en iyi Mainframe OS‘udur. Çünkü RAS yapısı en güçlü  bu işletim sistemindedir. Parallel Susplex’de bu OS üzerinde vardır.

z/VSE: Küçük mainframe kullanıcıları kullanır. Türkiye’de en son bir yer kullanıyordu. Onlarda şuan z/OS işletim sistemine geçti.

z/TPF: Bu işletim sistemini Türkiye’de kullanan bulunmamaktadır. Yüksek transaction hacmi olan credit card ve hava yolu bilet alım ve rezarvasyon sistemlerinde kullanılmak amaçlı üretilmiştir. Transaction Processing Facility

z/CM: VMware’in babasıdır. Sanallaştırma yapar. Her IBM OS’u sanallaştırabilir.

Linux: Tüm ücretsiz Unix dağıtımları geliştirilip kurulabilir. Mainframe’de iki tip linux vardır.

• Lnux on s/390 : 31  bit adresleme, 32 bit register
• Linux on IBM Z : 64 bit adresleme ve 64 bit register

FROM MVS to z/OS

z/OS Support Summary

z/OS işletim sistemi en son z/OS V2R3 sürümü çıkartmıştır. Her sürüm çıktığında 2 önceki sürümün desteği çekilmeye başlanmaktadır.

5 yıl boyunca destek verir sonraki 3 yıl sonunda geçersiz bir servise dönüşür.

Sysplex Concept

z/OS arşivleme için Paralel Sysplex’i kullanırken en düşük maliyeti ve donanımın ayakta kalabibilmesini sağlar.

Sysplex’den sonraki kazanımlar;

• Sürekli kullanılabilirlik.
• Dinamik Workload Balancing (dengeleme) yapabilme.
• Dikey ve yatay sınırsız bir kapasite
• PSLC ve WLC’de olduğu gibi azaltılmış yazılım maliyeti.

Basic Sysplex: CF kullanmaz. Tüm Image’ler için kullanılan bir çift data set tutar. Image’lerin durumunu monitor ettirecek mekanizmayı sağlar.

Parallel Sysplex: CF kullanır. Paylaşımlı data için hız ve doğru biçimde Coupling Facility Control Code ( CFCC) adı verilen özel bir LIC çalışma ortamı olanak sağlar. Gelişmiş sysplex uygulamasıdır.

Sysplex Özellikleri

Hardware ve software kombinasyonudur.

• Cross – System  CF (XCF) address space.
• Global Reasource serilization (GRS)
• Data Set’leri paylaşır. ( DASD içindeki tüm kullanıcılar tarafından)
• Server Time Protocol ( STP) iki veya ikiden fazla sunucu olduğunda.
• CF gelişmiş data sharing ve parallel procesing sağlar.

Hyper Socets : Network in the box

* z13, z13s ve z14 sunucuları için 32 hypersocet

IBM Z sunucusuyla sunucular arasında yüksek hızlı TCP/IP bağlantısı sağlar. Sanal sunucular arasında herhangi bir fiziksel kablo veya harici bağlantı bağlanmaz.

Hyper Dispatch

• CP’ler paylaşaıldı.
• CP’ler Weight, z/OS dispatching ve WLM işlerin ölçeklendirilmesi için kullanılır.
• z/OS’lar logical CP’de dispached yapar.
• PR/SM fiziksel CP’de dispatches  yapar.

IBM Flash Memory

Virtual Flash Memory kullanılabilirliği arttırmak amaçlı tasarlanmış Mainframe OS ‘dur ve sabah geçişleri veya sayfalama ani olayları yaşayan diğer dönemler gibi kritik zamanlarda disk belleği gecikmesini azaltabilir.

VFM, Flash Express’in yerine geçer.

VFM

– DB2 ve Java Workload’larda olduğu gibi sayfalanabilir. Büyük sayfalarda performansı arttırır.

– SVC veya standalone’e dump’larda gezikmeyi azaltır.

128 bit AES şifrelemeyi otomatik yapar.

Kolay ayarlama ve deploy etme.

Virtual Flash Memory IBM z14 ile başladı.

IBM Flash Express hala z 13, BC12, EC12’ye destek vermektedir.

zAware

z Advanced Workload Analysis Reporter

Unique sistem özelliklerini öğrenen ve z/OS ile Linux sistemlerinde meydana gelebilecek hataları real-time olarak analiz eden sisteme denmektedir.

z13, zBC12, zEC12’de zAware kullanılmaktadır.

z14’de ise desteği kesmiştir. IBM Operation Analytics for Z kullanımına geçmiştir.

Architecture Overview

Some Hardware registers

PSW : Program Status Word, CP durumunu ve Onstructio Squence’i kontrol eder.

GR veya GPR : Heneral Propose Register (16). Talimatları, aritmatik fonksiyonları, özel amaçla kullanılacak veriyi içerir.

CR : Control Registers (16). PSW’in dışındaki bilgileri korur ve yönetir.

AR : Access Registers (16). PSW giriş kaydı (access register) modundayken Dynamic Address Translation (DAT) için kullanılır.

Storage ve Control Blokları

OS’ları uygulamadan yararlanabilecekleri control blocks adı verilen daha önce belirlenmiş formatlarda depolama alanları kullanır.

Address Space: Ele alınabilecek sanal depeolama konumları yelpazesini içerir.

CVT :Communicate Vector Table. Bir kontrol bloğu zinciri oluşturulacaksa, kullanılacak bir sonraki control bloğunun adresini içerir.

PSA : Prefix Save Area. Kiritik bilgiler burada bedavaya store edilir. Kesintiler sırasında kullanılacak yeni PSW’lerin konumudur.

The post Mainframe Administrator Günlükleri #5 | Mainframe OS appeared first on Dinamik Network.