1. Ana Sayfa
  2. Microsoft Exchange Server
  3. Exchange Server Nedir ? Exchange Server Rolleri Nelerdir ?

Exchange Server Nedir ? Exchange Server Rolleri Nelerdir ?

Exchange Server Nedir
1

Merhabalar, Buradaki yazılar Exchange Server 2010 yazılımı ele alınarak yazılmıştır. Bu yazıda Exchange Server Nedir ? Exchange Server Rolleri Nelerdir? konularında değineceğiz.

Exchange Server Nedir ? Exchange Server Rolleri Nelerdir?

Exchange bir mail serverdır. Bir çok büyük ve küçük ölçekli şirketin yapısında bulunur ve temel görevi şirket içindeki mail trafiğini sağlamaktır. Bir çok düşünenin aksine bunun dışında bir çok görevi üstlenebilir. Toplantı randevu sistemi oluşturulabilir ve bu sayede sizi bir yada birden fazla çalışan masrafından kurtararak ayarlanan kurallar doğrultusunda toplantı odalarının paylaşımını organize eder. Şirketteki demirbaşların kullanımını, paylaşımını ayarlar. Örnek vermek gerekirse şirket malı olarak gösterilen bir taşıt için kullanım onayı almanızı ve bunu yetkili kişilere bildirmeyi sağlar. Diğer bir kullanım yöntemi isi forum sitelerine benzer bir yapı oluşturulmasıdır. Bu yapıda yetkili kişiler abonelere paylaşımlar yapabilir. Sosyal ve kolay kullanımlı bir ortam oluşturur.

Exchange Server Nedir

Exchange Server 2010 üzerine belli başlı Role’ler bulunmaktadır.

  • Hub Transport
  • MailBox
  • Client Access
  • Unified Messaging
  • Edge Transport

Bu roller şirket gereksinimleri doğrultusunda ayrı veya aynı cihazlar üzerine kurulabilir. Bu şirketin ne denli büyük bir kullanıcı hacmine sahip olduğuna veya ne kadar önemli veri yapısına sahip olduğuna bağlı olarak değişir. Aynı zamanda exchange çok büyük boyutlara çıkan bir ram tüketme kapasitesine sahiptir. Bu yüzden bütün rolleri tek bir cihaza kurmak genellikle dezavantaj sağlar.

Mailbox

Exchange Server 2010 sistemi üzerinde bahsedilen toplamda beş rol bulunmaktadır. Fakat bunlardan hepsi kurulup sistemde çalışır halde olmak zorunda değildir. Mailbox ise kurulumu zorunlu tutulmuş bir roldür. Çünkü Mailbox rolü isminden de anlaşılacağı gibi kullanıcıların aldıkları mailleri içindeki mailbox bölümlerinde tutmaktadır. Varlığının olmaması söz konusu bile olamaz. Genelde MB veya MBX şeklinde kısaltılır. Kurulum için tavsiye edilen RAM miktarı 4GB’dır. Mailbox‘ın en kritik noktası da kullandığı mail miktarıdır. Kurulum için tavsiye edilen 4 GB Ram iken her kullanıcının kullandığı RAM miktarı 30 MB’dır. Yani 1000 kullanıcı bir sistemde 30×1000+4096 MB RAM gereklidir. Hesaplamalar ve kurulumlar bu şekilde yapılır.

Client Access

Ortamda kullanıcılar genellikle outlook veya thunderbird gibi açık kaynak kodlu mail client yazılımları kullanarak birbirleriyle mail alışverişi gerçekleştirir. Bu mail alışverişi bu yazılımlar üzerinden gerçekleşirken outlook gibi yazılımlar ile Client Access rolü konuşur. Yani mail client yapıları ilk önce CAS dediğimiz Client Access‘e ulaşır. Daha sonra kullanıcı hakkında bilgiyi edinince yoluna devam eder. Bu rolün de kurulumu zorunludur.

Hub Transport

Şirket içi mail transfer kullanımı için tavsiye edilen fakat gerektiğinde şirket dışı mail transferinde de görev yapabilecek bir roldür. Genel olarak teslimattan sorumludur. Kısaca HUB veya HT olarak ifade edilebilir. İzinler veya yasaklamaların tümü Hub Transport üzerinden yapılır. Sistem şu şekilde işler. Kullanıcı outlook veya diğer programlar aracılığıyla mailini hazırlar ve CAS yardımıyla gönderir. Oradan mail Hub Transport‘a çıkar. Yapılandırılmış kurallar kontrol edilir ve mail hedefe gönderilir. Yüklenmesi zorunlu bir roldür.

Unified Messaging

Yüklenmesi şart olmayan bir roldür. Rolün görevi sesli olarak mail sistemi kurar ve sesli olarak mail kayıtları gönderip almamızı sağlar. Unified Messaging‘in kendine özel bir telefon numarası vardır. Bu şekilde kişisel telefonumuzdan bu numarayı arayıp bu sisteme ulaşabiliriz. Dilersek bize gelen sesli maillerimizi dinletir. Dilersek cevap olarak sesli mail göndeririz. Bu rolü kullanabilmek için telefon santrali gerekmektedir.

Edge Transport

Kurulumu zorunlu olmayan bir rol servisidir. Yaptığı işlerin tamamını Hub Transport üstlenebilir fakat Edge Transport‘un bize sağladığı çok önemli bir avantaj vardır. Oda güvenliktir. Edge transport‘un yüklü olduğu makine bir domain yapısına ihtiyaç duymadan çalışabilir. Bu rol ideal ortamda mutlaka olması gereken bir roldür. Dışarıya mail atmamızı sağlar. Tek görevi dışarıya mail atmaktır. Cihaz üzerinde hiç bir bilgiyi barındırmadan bu işlemi yapar. Diğer bütün rollerde ise ortamda bir domain yapısı olması gerekmektedir. Dediğimiz gibi Hub Transport’da bu işi yürütebilir fakat Domain’de bulunmak da olan bir cihazın dışarıya açılması ileride çıkabilecek bir açık sonucunda direk olarak şirketi etkileyecek sonuçlara yol açmasına sebep olabilir. Yukarıda belirtilen proje yapısını incelediğimizde durumu daha iyi kavrayabiliriz.

Yukarıdaki proje yapısı bir sonraki yazılarımızda exchange üzerine yapacağımız projede kullanacağımız bir çizimdir. Çok fazla ram ihtiyacından dolayı CAS+MBX+HUB aynı server üzerine kurulmuştur. Burada dikkat edilmesi gereken nokta Edge Transport‘un konumudur. Edge transport iç yapıdan bağımsız olarak farklı bir ethernet kartı üzerinden RRAS cihazıyla görüşür ve dışarıya maili ulaştırır.

Kullanıcılar kesinlikle Edge Transport ile doğrudan iletişime geçmezler. Atılmak istenilen mail Hub üzerinden ayarlanan kurallar doğrultusunda Edge Transport‘a ulaştırır ve oradan dış dünyaya mail atılır.

Aynı zamanda Edge Transport sayesinde anti spam, anti virüs gibi kontroller de sağlanabilir. Kullanılan en popüler yazılım Forefont for exchange server 2010‘dır.Bu yazılım sayesinde dışardan gelecek olan spam mailler büyük ölçüde engellenir. Virüslü veya tanımlanamayan ekli maillerin gelişine izin verilmez.

 


Exchange Server Nedir ? Exchange Server Rolleri Nelerdir? yazımda bu kadardı. Bir sonraki yazıda proje yapısı üzerinden Exchange Server 2010 Kurulumunu anlatacağım.

Microsoft Exchange Server hakkındaki tüm yazılara buradan ulaşabilirsiniz.

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Sistem ve Network uzmanı. Borderlands hayranı.

Yorum Yap

Yorumlar (1)

  1. 2 sene önce

    Aaah ah, en son lise zamanlarımda Exchange Server ile çalışabilmiştim. Üni’de yazılıma geçtiğimden beri dönüp bakamadım.
    Anılarım tazelendi. Bu güzel bilgiler için teşekkürler. Eline sağlık.