Mainframe Operating Systems

z/OS: IBM’in en iyi Mainframe OS‘udur. Çünkü RAS yapısı en güçlü  bu işletim sistemindedir. Parallel Susplex’de bu OS üzerinde vardır.

z/VSE: Küçük mainframe kullanıcıları kullanır. Türkiye’de en son bir yer kullanıyordu. Onlarda şuan z/OS işletim sistemine geçti.

z/TPF: Bu işletim sistemini Türkiye’de kullanan bulunmamaktadır. Yüksek transaction hacmi olan credit card ve hava yolu bilet alım ve rezarvasyon sistemlerinde kullanılmak amaçlı üretilmiştir. Transaction Processing Facility

z/CM: VMware’in babasıdır. Sanallaştırma yapar. Her IBM OS’u sanallaştırabilir.

Linux: Tüm ücretsiz Unix dağıtımları geliştirilip kurulabilir. Mainframe’de iki tip linux vardır.

• Lnux on s/390 : 31  bit adresleme, 32 bit register
• Linux on IBM Z : 64 bit adresleme ve 64 bit register

FROM MVS to z/OS

z/OS Support Summary

z/OS işletim sistemi en son z/OS V2R3 sürümü çıkartmıştır. Her sürüm çıktığında 2 önceki sürümün desteği çekilmeye başlanmaktadır.

5 yıl boyunca destek verir sonraki 3 yıl sonunda geçersiz bir servise dönüşür.

Sysplex Concept

z/OS arşivleme için Paralel Sysplex’i kullanırken en düşük maliyeti ve donanımın ayakta kalabibilmesini sağlar.

Sysplex’den sonraki kazanımlar;

• Sürekli kullanılabilirlik.
• Dinamik Workload Balancing (dengeleme) yapabilme.
• Dikey ve yatay sınırsız bir kapasite
• PSLC ve WLC’de olduğu gibi azaltılmış yazılım maliyeti.

Basic Sysplex: CF kullanmaz. Tüm Image’ler için kullanılan bir çift data set tutar. Image’lerin durumunu monitor ettirecek mekanizmayı sağlar.

Parallel Sysplex: CF kullanır. Paylaşımlı data için hız ve doğru biçimde Coupling Facility Control Code ( CFCC) adı verilen özel bir LIC çalışma ortamı olanak sağlar. Gelişmiş sysplex uygulamasıdır.

Sysplex Özellikleri

Hardware ve software kombinasyonudur.

• Cross – System  CF (XCF) address space.
• Global Reasource serilization (GRS)
• Data Set’leri paylaşır. ( DASD içindeki tüm kullanıcılar tarafından)
• Server Time Protocol ( STP) iki veya ikiden fazla sunucu olduğunda.
• CF gelişmiş data sharing ve parallel procesing sağlar.

Hyper Socets : Network in the box

* z13, z13s ve z14 sunucuları için 32 hypersocet

IBM Z sunucusuyla sunucular arasında yüksek hızlı TCP/IP bağlantısı sağlar. Sanal sunucular arasında herhangi bir fiziksel kablo veya harici bağlantı bağlanmaz.

Hyper Dispatch

• CP’ler paylaşaıldı.
• CP’ler Weight, z/OS dispatching ve WLM işlerin ölçeklendirilmesi için kullanılır.
• z/OS’lar logical CP’de dispached yapar.
• PR/SM fiziksel CP’de dispatches  yapar.

IBM Flash Memory

Virtual Flash Memory kullanılabilirliği arttırmak amaçlı tasarlanmış Mainframe OS ‘dur ve sabah geçişleri veya sayfalama ani olayları yaşayan diğer dönemler gibi kritik zamanlarda disk belleği gecikmesini azaltabilir.

VFM, Flash Express’in yerine geçer.

VFM

– DB2 ve Java Workload’larda olduğu gibi sayfalanabilir. Büyük sayfalarda performansı arttırır.

– SVC veya standalone’e dump’larda gezikmeyi azaltır.

128 bit AES şifrelemeyi otomatik yapar.

Kolay ayarlama ve deploy etme.

Virtual Flash Memory IBM z14 ile başladı.

IBM Flash Express hala z 13, BC12, EC12’ye destek vermektedir.

zAware

z Advanced Workload Analysis Reporter

Unique sistem özelliklerini öğrenen ve z/OS ile Linux sistemlerinde meydana gelebilecek hataları real-time olarak analiz eden sisteme denmektedir.

z13, zBC12, zEC12’de zAware kullanılmaktadır.

z14’de ise desteği kesmiştir. IBM Operation Analytics for Z kullanımına geçmiştir.

Architecture Overview

Some Hardware registers

PSW : Program Status Word, CP durumunu ve Onstructio Squence’i kontrol eder.

GR veya GPR : Heneral Propose Register (16). Talimatları, aritmatik fonksiyonları, özel amaçla kullanılacak veriyi içerir.

CR : Control Registers (16). PSW’in dışındaki bilgileri korur ve yönetir.

AR : Access Registers (16). PSW giriş kaydı (access register) modundayken Dynamic Address Translation (DAT) için kullanılır.

Storage ve Control Blokları

OS’ları uygulamadan yararlanabilecekleri control blocks adı verilen daha önce belirlenmiş formatlarda depolama alanları kullanır.

Address Space: Ele alınabilecek sanal depeolama konumları yelpazesini içerir.

CVT :Communicate Vector Table. Bir kontrol bloğu zinciri oluşturulacaksa, kullanılacak bir sonraki control bloğunun adresini içerir.

PSA : Prefix Save Area. Kiritik bilgiler burada bedavaya store edilir. Kesintiler sırasında kullanılacak yeni PSW’lerin konumudur.

The post Mainframe Administrator Günlükleri #5 | Mainframe OS appeared first on Dinamik Network.

Processor’lerin Karakterizasyonları

CP : Central Processor

SAP : System Assisted Processor

IFL : Integrated Facility For Linux

zAAP : z Application Assit Processor

zIIP : Integrated Information Processor

ICF : Integrated Coupling Facility

Spare : Boşta

Mainframe Bileşenleri

• Memmory Drawer
• CPC Drawer

Single Chip Module

-Her biri 8 adet su soğutmalı Processor Unit çekirdekleri içeren 6 adet Processor Unit

Aksiyon Profilleri

• Reset Type Profil
• Image Type Profil  (IPL)
• Load Type Profil (LPAR)

Server’daki aktivasyonlar Hardware Management Console (HMC) tarafından izlenir.

Reset Aktivasyonu

• Güç Açma
• POR (Power On Reset)
• OPCDS tanımlama
• Operasyon modları tanımlama
• LPAR aktivasyonu tanımlama
• LPAR aktivasyonunu ORDER etme

Not : Her Mainframe için sadece bir Reset Profil bulunur.

İmage Profil Tanımlamaları

LPAR için gerekli parametreleri aktif eder.

• Partition ID’leri
• CP ( Central Processor)

Not: Her LPAR için bir Image Profil bulunur.

Load Profil Tanımları

IPL için gerekli olan profiller

IPL address’leri (DASD) üzerinde nerede bulunduğu.

Load Parametreleri

Not : Her LPAR için yine 1 Load Profil Vardır.

LPAR Resource’ları

CP’ler

• Paylaşımlı : Birden fazla LPAR tarafından kullanılanlar.
• Dedicated : Sadece bir LPAR tarafından kullanılan.

Stroge

– Reconfigureable : LPAR’da işletim sisteminin ayrılmış depolama miktarını yapılandırması için verilir. Bu sadece kullanılmayan stroge varsa oluşabilir.

CHPID

Dedicated : Sadece atandığı bir yerdeki I/O’ya erişir

Shared : Birden fazla yere erişir.

Reconfigurable

Spanned  : Birden fazla logical channel subsystem bölümler tarafından kullanılabilen bir CHPID’dir.

HCD’ye Giriş ( z/OS )

Hardwawre configuration Defination.
Hardware CSS defination ile I/O tanımlamaları için gerekli Operating System Defination’larını, DASD bulunan I/O defination file (IODF) ile birleştirir. Mainframe HCD’de bu yapıyı kullanır.

Hardware CSS Defination : Önceden Input/Output Configuration Program (IOCP) ayrı ayrı kodlanmıştı. Fakat günümüzde bu nadiren yapılır hale geldi.

Operating System Defination : Önceden MVS’in Configuration programları ayrı ayrıydı.

IOCP

• ID : Özel ID ( Machine Özellikleri ) of CPC
• Resource : Özel partition , name ve MIF number
• CHPID : Özel channel path, type, mode ve ulaşılabilirlik gibi özellikleri LPAR, LCSS ve PCHID için belirtir.
• CNTLUNIT : Processor, CHPID ve Director ile özel Control Unit, type ve connectionları belirtir.
• IODEVICE : LPAR’lar için özel device’lar, type, CU’lara olan bağlantılar ve ulaşabilirliği belirtir.

MVSCP

– IOCONFIG:  OS’ların sosyal tanımlayıcılarını belirtir. ( Zorunlu )

EDT

NIPCON : NIP konsolu kullanacak cihaz numara listesi

UNITNAME

IODEVICE : Tanımlı device parametreleri

z/OS Load Parametreleri

dddd : HCD kullanıyorsanız, IODF verilerini içeren aygıt numarası
Not: Varsayılan SYSRES’dir. Yani IPL cihaz numarasıdır.

xx :  Suffix of LOADxx Member in SYSn.IPLPARM/SYS1.PARMLIB
Not : Herhangi iki karakter olabilir. Her zaman sayı olmak zorunda değil. LOAD00

y : Initalization Massage Suppresion Indicator (IMSI) için istemler veya mesajlar.

P: Mesajları gösterme. Master Catalog ve System Parametre yanıtlarının bilgisini iste.

M : Mesajları Göster. MC v SP gösterme

C  : Mesajıda göster. Master Catalog ve System Paramater  yanıtlarının bilgisini de iste.

D : SP harici dışındaki MC ve Mesajları göster.

S : Sadece System Parameter’ı göster.

T : Master Catalog harici herşeyi göster.

z: Altenatif Nucleus ID (0-9) : IEANUC01

LOAD PARAMATER : ddddxxyz

Mainframe hakkında daha fazla bilgi almak için z/Os kategorimize bakabilirsiniz.

The post Mainframe Administrator Günlükleri #4 | z/OS Processors, Profiles appeared first on Dinamik Network.

• Büyük ölçekli şirketlerin çoğu mainframe kullanıyor.
• Karışık iş yüklerini (workloads) mainframe sayesinde yönetebiliyoruz.
• I/O bağlantıları, en iyi sanallaştırmayı, güvenliği, dayanıklılığı ve kullanılabilir özellikleri mevcuttur.

Mainframe Workloads

* Batch Process’leri schedule edelerek düzenli bir biçimde çalıştırır.

Online Transaction Proccesing (OLTP)  gibi Transaction Oriented uygulamalarını yönetmeyi kolaylaştırır.

Transation Processing : SNA veya TCP/IP protokolünü kullanarak Requestleri yönetir. Bu kapsama örnek vermek gerekirse;

• Account aktiviteleri
• Ofislerdeki otomasyon sistemleri
• Bunları hızlı bir şekilde DB file’a yazar ve gerektiğinde okur.

Neden Mainframe kullanalım?

• Saniyede binlerce işi aynı anda yapabilir.
• Kullanıcılara ve programlarına destek verir.
• Kaynakları simüle eder.
• Kullanılan DB bilgileri TB büyüklüğünde olabilir.
• Geniş bandwidth iletişimi
• En büyük ilk 500 şirketin %90’ı Mainframe kullanıyor.
• Dünyadaki tüm datanın %70’i Mainframe’in elinin altından geçiyor.
• Sadece üzerinde binlerce kullanıcı aynı anda kendi uygulamalarını çalıştırabilir.
• Bir DB Serverdır: DB2 veya IMS
• Bir Transaction Server : CICS veya IMS TM
• Bir Web Server: IBM Websphere ürünleri hizmetleri ve araçarı içerir.

MainFrame History

1964 : s/360 dünyaya geldi. Channel hızı sadece 1.25 Mbps’di.

1968 : IBM Introduces Customer Information Control System ( CICS)

1970 : s/370 Dünya’ya geldi. Ana memory 3 MB civarındaydı.

1972 : Virtual Machine teknoloji keşfedildi.

1979 : Universal Product Code (UPC)’u tanıttılar. Peşi sıra Holographic Scanner teknolojisi çıktı.

1988 : DB2 çıktı.

1994 : s/390 ile Parallel Sysplex geldi.

1999 : Linux geldi.

2000: 64 bit geldi. zSeries 900 Mimarisi, Intelligent Resource Director, z/OS geldi.

2005: Z9 modeli çıktı.

2008 : Z10 Modeli çıktı

2010: Enterprise system 196 çıktı.

2011 : zEnterprise EC12 çıktı

20015 : z15

2017 : z14

Maksimum 240 processing Unit ( PU) core’a sahip olabilir. 170 adedi kişisel şekilde konfigure edilebilir.

32 TB kullanabılabilir, Redudant Array Of Independent Memory (RAIM)’in bir kısmını Virtual Flash Memory (VFM) kullanacak şekilde yapıldı.

Bugün IBM’in Rolü

• Güvenilir ve dayanıklı data merkezi
• Yüksek kritik düzeydeki uygulamalar için güvenlikli ve avaliblilty. Örnek : (OLTP)
• Maliyet tasarufu için konsolide bir platform.

İsimlendirmeler

IBM Z = Mainframe = CEC = CPU = CPC

HMC : Hardware Management Console

SE : Support Elements

z/Architecture: 64 bit addresing

OS’lar : z/OS, z/VM, z/VSE, Linux, z/TPF

Channel Releated Terms;

CSS : Channel Subsystem

LCSS : Logical Channel Subsystem

CHPID : Channel Path ID

PR/SN : Processor Resource / Systems Manager

LPAR : Logical Partitioning

MIF : Multiple Image Facility

Mainframe hakkında daha fazla bilgi almak için z/Os kategorimize bakabilirsiniz.

The post Mainframe Administrator Günlükleri #3 Tarih, Neden? appeared first on Dinamik Network.

• Finans
• Telekominikasyon
• Teknoloji
• -Sigorta
• Enerji
• İlaç
• Ulaşım
• Banka
• Kimya
• Tüketici

Bu tarz büyük sektörlerden pay almasının en büyük sebebi high availability ve Scalability’e verdiği önemdir. Donanımsal ve yazılımsal iletişimi en üst seviyeye taşır. Donanımların iyi bir şekilde iletişime geçmesi için uyguladığı protokoller yanı sıra güçlü firmware’leri vardır.

Aynı anda bir çok işi birlikte yapabilir. Burada MSU dediğimiz yani Million of Service Units yaklaşık 150 – 6140 arasında olabilir. Milyon adet servisten bahsediyoruz.

• İlk olarak s/360 Mainframe olarak ortaya çıkmıştır. 2000 yılında S mimarisini bırakıp Z mimarisi ortaya çıkartmışlardır.
• 1965 yılında s/360 çıktığında 24 bit adres yapıyormuş. Aynı zamanda 16 MB fiziksel ve sanal memory’si bulunuyormuş.
• 1980 yılında bu 2 GB’da kadar ulaşmış. Bunun sebebi ise 31 bit’e geçmiş olmalarıymış.
• z/360 başlangıç oldu. Bugün ki z/OS’un temelleri MVS çıktığında atıldı.

s/390 ile birlikte bir devrim oldu. Pararlel Sysplex teknolojisi devreye girdi. Buda aynı daha kullanan iki adet z/OS’un Coupling Facility (CF) kullanarak ortak çalışabilmesini gerçekleştirmişlerdir. Parallel Sysplex GDPS ( Geographically Dispered Parallel Sysplex) desteğiyle iş dünyasında global bir çözüm olmuştur.

s/360 çıktığında MIPS ( Million Instructions per Second)  değeri : 0.005’di.

Günümüzde z196 sunucusunun MIPS değeri : 1200’dür.

Sunucu sistemlerindeki işlemci gücü ilk çıktığında 300 Mhz iken bugün zEC12 modeli sunucu 5.5Ghz değere ulaşmıştır. 2008’de çıkan z10 modeli ise çıktığı gün yine bir devrim yaparak 4.4 Ghz işlem gücüyle yayınlamıştır. Bu da en son sürümün 2.5 katı daha gelişmiş olduğu anlamına gelmektedir.

Central Electronic Complex

Sunucsu dolapları Central Electronic Complex (CEC) veya Centrol Processing Complex (CPC)  olarak adlandırılır.

CEC’lerin mainframe‘de Z ve A B,C,D,E modelleri bulunmaktadır.
High Availablity ve Scability için en iyisi Z ve A olan bitişik kasa modelidir.

Sistem de güçlü soğutma modelleri kullanılmaktır. Bunlardan biri de su ile soğutmadır. Su ile soğutma isteğe bağlıdır. Su ile soğutma yapmak için H89 veya HA1 modelleri tercih edilebilir.

HA1 modelinde 120 processor bulunur. Bunun 101’ini müşteri kullanabilir. 4 adet processor book’ta bunları barındırır.

HA1 gibi H89’da 4 adet Processor book bulunur. H66’da 3 Processor Book, H43’de 2 Book, HA1’de ise 1 adet book bulunur. Bir Book içerisinde 30 adet processor çalışabilir.

zECS12 veya zBX sistemlerin hepsinde Support Elements bulunur. Hardware Management Console (HMC) Support Elements’e ulaşmak ve donanımı yönetmek için uzaktan erişim için kullanılan sistemdir. Burada tüm CEC’in ayarları yapılabilir.

System z Multi Chip Module : 4 Level şeklinde cache belirlenmiştir. 1 ve 2 level olanlar birbirinin tamamlayıcısıdır.Günümüzde Level’da cachelenen miktarlar değişkenlik gösterir. z196 ve zEC12 modellerinde bile ciddi farklılıklar vardır.

Processor Characterization ( PU )

PU pek çok sebepten dolayı ortaya çıkmıştır. Farklı işletim sistemleri ( z/OS, z/VM, Linux on System z), veya farklı workladlar ( Java, XML services, IPSec, bazı DB2 Workloadları) veya Fonksiyonlar (Coupling Facility Control) yüzünden mainframe teknolojisine gelmiştir.

SAP : System Assist Processor. I/O işleri çalıştırır.

IFL: Düşük maliyetli Processor. Linux OS’lar için kullanılır.

zAAP : XML Servis, Java için kullanılır.

zIIP : DB2 ve IPSec çalıştırmak için kullanılır.

ICF : Pararle Sysplex yapmak için Coupling Facility Control’e ihtiyac vardır. Bu işlem için kullanılır.

System z Software and Firmware Layers

Firmware veya LIC ( Licanced Internal Code) : Donanım ile yazılım arasındaki katmandır. İçerisinde sanallaştırma kodlarını barındırır. LPAR ( Logical Partition on HyperVisor) barındırırır.

Milicode’ın yapabildikleri;

• İnterput Handlig : Kesme işleyici. ( Program, External, I/O, Machine Check)
• Virtualization : sanallaştırmayı yorumlayıcı program
• Special RAS: RAS ( Reliability, Availablity, Serviceability ) ve Debug işlemleri
• Reset Functions

i390’ın yapabildikleri

• Sistem yükleme ve resetleme
• I/O subsystem
• Support Element ile iletişim kurar
• Concurrent Maintenance : Eş zamanlı bakım.
• Bir kaç komut daha yapar. .

Timing Facilities

Time of Day ( TOD), Saat karşılaştırıcı ve CPU Zamanlayıcı bu başlık altındadır.

TOD 104 bit’lik kayıt kullanır. TOD saatinin 0 ( Sıfır) değerinin karşığı 1 Jan 1900 00:00:00’dür. Tekrara aynı değere gelmesi yaklaşık 143 yıl alır. Yani 17 Sep 2042 23:53:47 TOD saatine göre eşit olur. Karışık bir ayarlama metodu vardır. Bir çok yerden değeri toplayarak geçerli bit değerini bulur.

CPU Zamanlayıcının formatı da TOD ile aynı şekildedir. Standar değer CPU zamanlayıcıya arka tarafta set edilir. Saat karşılaştırıcı zaten TOD değerini karşılaştırır.

Diğer mainframe yazılarımıza tıklayarak ulaşabilirsiniz. İyi günler. Yorumlarınızı bekliyorum.

The post Mainframe Administrator Günlükleri #2 | Sekör, Kabin, Processors, Zaman appeared first on Dinamik Network.

SAP ( System Assos Processor) = I/O işlemlerini yapar. Diskler.

I/O’lara FICON denilen kablolar kullanılarak bağlantı sağlanır. Bu FICON kablolar fiber optik disk bağlantısıdır.

CP Drawer üzerinde Core’lar vardır.

CP Drawer üzerinde L1,L2,L3,L4 olmak üzerine 4 tane cache sistemi bulunur.

• Z 13’de 4 CP drawer’a kadar kullanılıyor.
• Z15’de 5 CP drawer’a kadar çıkmış.
• ABC firmasında 1 Drawer kullanılıyor.

Diske erişim için FICON kartları kullanıyoruz.

OSA (Open System Adapter) : Açık sisteme erişmek için kullanılıyor.

MainFrame üzerindeki Support Element’ler denilen Çift adet Ekran ve Klavye barındırır. Yine bu ekran ve klavye aracılığıyla Support Element ismindeki arayüz ekranına bağlanırız. Buradan tüm işlemler ve tanımlamalar halledilebilir. VMware workstation’a benzermektedir.

• I/O Drawer ve CPU Drawer farklı şeylerdir.

CPU Drawer Konusu

• 1 Drawer 30 core’dan oluşmaktadır. Bu core çeşitleri aşağıdaki gibidir.

General Processor : CP’nin kendisidir. Tüm işlemler üzerinde yapılabilir.

ZIP Processsor: Java işlerinin üstünde yürütüldüğü işlemci türüdür.

SAP Processor: Default olarak gelir. Diskler ile olan iletişimi sağlar.

ICF Processor: IBM’in Coupling Facility isimli işletim sistemi için tasarlanmış core çeşitidir.

IFL Processor: Linux işletim sisteminde kullanılmaktadır.

IFP Processor: Fireware core olarak düşünülebilir. Tüm cihazların sürüm bilgisinin tutulduğu bir işletim sistemi vardır. Bu da z/OS makinası için budır. EDC kartlarının sıkıştırma (bir nevi render) yapmasını sağlar. IFP Roce ve zEDC gibi PCIe kartlarının iş yükünü azaltır.

General Processor zorunludur ve modellemeler burada kullanılan core sayısına göredir.

Örneğin ABC firmasında Mainframe 706 modelini kullanmaktadır.

Buradaki 6 : core sayısıdır.

7 ise capacity worker’dır. Sayıya göre mainframe üzerindeki CP’lerin ne kadar verimlilik ile kullanılacağı belirlenir.

Mainframe Coupling Facility

Aşağıda iki farklı z/OS makinası vardır. İki makina arası CPU Drawer’dan çıkan bir kart ile Infinty Band aracılığıyla birbirine fiber kablo ile bağlanır. İki sunucunun saati ikisinden biri host kabul edilerek belirlenir. Burada ortak olarakdata shrink yapan sistemlerin birbirini ezmemesi içi CF kullanılır. CF hangi sunucu dosyayı üzerine aldıysa ve değişiklik yapıyorsa diğer sunucuya anında haberini verir.

Logical Partition (LPAR) : Sanal makina mantığıdır.

Mainframe üzerindeki tüm birimleri LPAR ile paylaştırabiliyoruz. 213 ile 85 partition’a kadar çıkabilir. Sanallaştırabilceğimiz Hostlar aşağıdaki gibidir.

– z/OS : General Processor

– z/VM : GM + (ZIP veya IFL)

– z/Linux : GM, IFL

– CF : ICF, GM

z/VM altında istenile LPAR’ı açabiliriz. Fakat sadece CF açamayız.

Reserve Memory : Gerekli durumda vermek için bekletilir.

Weight verilse eğer ilgili processor kullanılmıyorsa diğerleri verilen ağırlığın üzerine çıkabilir. Bu verilen ağırlık yük durumlarında processor’ün nasıl çalışcacağını ayarlar.

Hyperdispatch

3 adet modu vardır.

• High
• Medium
• Low

Bu sistemin kurulmasının sebebi bir işin bir CP’de çalışmasını sağlamaktır. Çünkü bir iş aynı CP üzerinde çalıştığında daha efektif olur. Hyperdispatch ise 1000 üzerinden paylaştırılan değerlere göre High, Med, Low diye sıralama yapar. Tek bir processor üzerinde işi çalıştırmaya çalışır.

PR/SM : Firmware olarak düşünülebilir. Mainframe’in logical partition işlemlerini yapar.  Donanımların çalışmasını sağlar. HyperVisor diyebiliriz.

Stroge Addresing : En büyük sıkıntı oluşabilecek sıkıntı eğer mainframe’imizi host olarak kullanıyorsak bunu paylaşırken dosya erişimini düzenlemek olacaktır. Stroge addressing bunun önüne geçiyor ve her host ettiğimiz kişiye sanki sıfırdan adresliyormuş gibi davranıyor. Böylelikle kimse kimsenin stroge’ını görmemiş olur.

HyperVisor Mantığı

-PR/SM
–z/OS
—z/Linux

Yukarıdaki yapı IBM’in dediğine göre iç içe sanallaştırma yapabileceğimiz bir modeldir. Hatta z/linux işletim sistemi z/OS altında olmasına rağmen PR/SM’in altındaymış gibi davranabilir.

Disk Yapısı

NVME diye geçer NonVolutile Memory Express veya PCIe kullanır. En üst bölümden bahsediyorum.

P8 : Yukarıda görünen P8 ler  cache’lenmiş veriyi tutarlar.
Flush diskler ise RAM ve SSD gibi çalışır. Yeni hızlıdır. Bilidiğimiz gelenekselleşmiş diskler gibi bir disk üzerine yazmaz.

• 3.84 TB’lik Flush kartlar kullanılır.
• 48 tane 3.84 TB Disk kullanılır.
• Raid 6 Teknolojisi ile Raidlenmiştir.
• Bu sebepten ötürü 34 adet kullanılabilir disk mevcuttur.Raid 6 yapısında;
• 34 kullanılabilir.
• 6 adet hash check
• 8 adet spare

Diskler kendi içlerinde bir pool mantığıyla bağlanır. Hepsinin bir havuza bağlanması gerekir. Örneğin şekildeki gibi düşünürsek.

• 0,2,4 1. poolda bulunuyor. Buna P0 diyebiliriz.
• 1,3,5 2. poolda bulunuyor. Bunda P1 diyebiliriz.

Diskten bir dosya okuma işlemi ; Diskten dosya okunurken ilk önce P8’e sorulur. Eğer 1 TB’lık Cache sisteminde dosya varsa oradan çekilir. Eğer dosya burada değilse ilgili pool’a gidilerek dosya alınır.

Diske yazma işlemi: P8’lerin üzerinde NVS adı verilen 16 GB’lık bir bölüm bulunur. Bu bölüm eğer bir diske yazma işlemi varsa harakete geçer. Yazılmak istenen veriler ilk önce P8 üzerindeki NVS’e yazılır. Veri kaybı olmaması için diğer P8 üzerindeki NVS’e de yazılır. Daha sonra dosyalar ilgili pool’a yüklenir.

Disk Formatları

CKD : z/OS’da bu disk formatı kullanılır. Count Kill Data ismiyle anılır. z/Linux, z/VM de bu disk formatını kullanabilir.

FBA : z/Linux ve z/VM için kullanılır. z/OS’larda kullanılmaz.

Sistemde çok sayıda disk olduğu için bulara 6 haneli bir disk ismi verilir. İlk karakter rakam olamaz.
CKD formatında bir çok model bulunur. Bu modellemeler volume’un büyüklüğüne göre numaralandırılır.

Mainframe’de bir disk’in boyutu Track ve silindir dediğimiz mantıkların çarpımlarıyla hesaplanır. Örnek vermek gerekirse;

• Her silindirde 15 Track vardır.
• Her Track’de ise 56664 bye vardır.
• Model 1’de ise 1133 silindir vardır.

Model 1’in boyutunu hesaplamak için çarpma işlemi yaparsak : 15*56664*1113 = 963.004.680‬ byte içerdiğini göreceksiniz.

Virtual Type System : VTS Sistemi Kullanılmayan ve eski dosyaları standart HDD’lerin bulunduğu bir cihaza depolarız. Teyp veya kaset sistemi de deniyor. Eğer dosya tekrar kullanılacaksa VTS cihazı üzerinden çekilir.

The post Mainframe Administrator Günlükleri #1 | Donanım, CPs, Disk appeared first on Dinamik Network.